با گسترش شعر دری در آذربایجان و عراق و توجه نویسندگان و شاعران به علوم و ادبیات ، در شعر و نثر نیز تحولی پیدا شد. این تحول ابتدا در شعر شاعرانی چون انوری و ظهیر فارابی دیده می شود . در آذربایجان نیز خاقانی و نظامی شیوه ی نو را به وجود آوردند كه به سبك آذربایجانی شهرت یافت. در عراق نیز شاعرانی چون جمال الدین عبدالرزاق اصفهانی و كمال الدین اسماعیل و سعدی در دوره ی  مغول و بعد از اینان حافظ این سبك را به اوج خود رسانید.

این دوره را می توان  شكوفاترین دورانی دانست كه زبان و ادب فارسی به خود دیده است. و می توان به شاعرانی دیگری چون عطار، مولوی، سلمان ساوجی، و خواجوی كرمانی، نیز یاد كرد.

ویژگی زبانی:

1) كثرت لغات و تركیبات عربی

2) از میان رفتن لغات قدیمی فارسی نسبت به سبك خراسانی

3) فراوانی تركیبات نو

4) حركت زبان به سوی دشواری و كاسته شدن از روشنی و سادگی وروانی

5) ورود لغات تركی

ویژگی های فكری

1) گسترش غزل و مثنوی عاشقانه

2) گسترش عرفان و تصوف

3) معشوق خدا و حاكم بر عاشق است بر خلاف سبك خراسانی

4) فراوانی پند و اندز در شعر

5) رواج هجو و هزل در شعر

6) رواج حس دینی

7) بیزاری از حكمت یونانی

8) درون گرایی در شعر و توجه به احوال شخصی و مسائل روحی

9) رواج شكایت انتفاد و.....

ویژگی ادبی

1) رواج یافتن انواع شع در موضوعات عرفان و زهد و..

2) نرم و خوش آهنگ تر شدن اوزان شعری نسبت به سبك خراسانی

3) توجه بیش از پیش به آرایه های ادبی

4) به كار بردن مجاز و كنایه و استعاره و ایهام

5)  لازم شمردن ریف ها و همچنین ردیف های دشوار در شعر

7) استفاده از موازنه تمثیل آیات و احادیث در شعر